Skip to content
MVPeopleGroup
Terug naar insightsGRC & Compliance

NIS2-compliance: wat de Cyberbeveiligingswet nu vraagt

Mathijs Visser22 november 20264 min leestijd
NIS2-compliance: wat de Cyberbeveiligingswet nu vraagt

NIS2-compliance betekent in Nederland: voldoen aan de Cyberbeveiligingswet. Die wet vraagt vier dingen van je organisatie: registreren, passende maatregelen nemen, significante incidenten op tijd melden en je bestuur laten tekenen voor de aanpak.

De wet geldt sinds 15 augustus 2026. Veel organisaties zitten nog midden in hun gapanalyse. Dat is geen schande, maar twee onderdelen kunnen niet wachten tot het programma af is.

Val je onder de Cyberbeveiligingswet?

De wet geldt voor organisaties die essentiële of belangrijke diensten verlenen in 18 sectoren. Denk aan energie, transport, bankwezen, zorg, drinkwater, digitale infrastructuur, ICT-dienstverlening en overheid, maar ook aan sectoren als afvalbeheer, chemie en maakindustrie.

Niemand stuurt je een brief. De Rijksoverheid legt die vraag bij jou neer: je stelt zelf vast of je eronder valt. Een eerste indicatie haal je uit de zelfevaluatietool van de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur. Twijfel je bij een dochterbedrijf of een bijzondere dienst, leg die vraag dan bij een jurist neer en zet de uitkomst op papier. Dat is je eerste stuk bewijs.

De vier verplichtingen op een rij

Registratieplicht

Val je eronder, dan registreer je je in het nationale entiteitenregister van het NCSC. Dat gaat via mijn.ncsc.nl. Je geeft je naam, adres, contactgegevens inclusief IP-ranges, je sector en subsector en de EU-landen waar je diensten levert. Het NCSC schat dat het niet langer dan tien minuten kost.

Lastiger is het bijhouden. Wie werkt die IP-ranges bij als het netwerk verandert, en wie beheert het account als je vaste contactpersoon vertrekt?

Zorgplicht

De zorgplicht vraagt passende en evenredige maatregelen om de risico's voor je netwerk- en informatiesystemen te beheersen. Het NCSC noemt tien zorgplichtmaatregelen: een risicoanalyse, beleid voor personeel, toegang en assets, een continuïteitsplan, incidentrespons, cyberhygiëne, netwerkbeveiliging, ketenbeveiliging, cryptografie, MFA en een beoordeling of je maatregelen echt werken.

Hier zit het meeste werk. Het is ook het onderdeel waar je ruimte hebt om te prioriteren, omdat "passend" afhangt van je risico's. Over het continuïteitsplan lees je meer in een business continuity plan opstellen.

Meldplicht

Een significant incident meld je bij je CSIRT en je toezichthouder. Het NCSC beschrijft een gefaseerde meldplicht: een vroegtijdige waarschuwing zo snel mogelijk en in ieder geval binnen 24 uur, een incidentmelding binnen 72 uur en uiterlijk binnen een maand een eindrapport. Loopt het incident dan nog, dan volstaat eerst een voortgangsverslag. Melden doe je via het centrale meldpunt op mijn.ncsc.nl.

Wanneer een incident significant is, staat in de regeling voor jouw sector. Voor de zorg staat dat bijvoorbeeld in de Cyberbeveiligingsregeling voor de zorg, die ook de IGJ als toezichthouder aanwijst. Zoek dus op welke regeling en welke toezichthouder bij jouw sector horen.

Bestuurdersverantwoordelijkheid

Het bestuur is eindverantwoordelijk en kan aansprakelijk worden gesteld als de zorgplicht niet wordt nageleefd. Concreet keurt het bestuur de maatregelen goed, houdt het toezicht op de uitvoering en volgt het training. Een CISO die het programma draait zonder dat de raad van bestuur het formeel heeft goedgekeurd, voldoet dus niet.

Mijn advies: begin bij registratie en melden

Ik zou niet beginnen met een groot programma dat alle tien maatregelen tegelijk oppakt. Begin met de twee dingen die een toezichthouder morgen kan controleren en die je in weken in plaats van maanden regelt: je registratie en een meldproces dat werkt.

Registratie is ja of nee: je staat in het register of je staat er niet in. Bij melden telt de klok. Een vroegtijdige waarschuwing binnen 24 uur laat geen ruimte om op zaterdagavond nog uit te zoeken wie mag beslissen of iets significant is. Regel daarom vooraf vier dingen:

  • wie beoordeelt of een incident significant is, met de drempels van jouw sector ernaast;
  • wie toegang heeft tot mijn.ncsc.nl en wie de vervanger is;
  • hoe je die mensen buiten kantoortijd bereikt;
  • wie het bestuur informeert, en wanneer.

Oefen het daarna één keer met een realistisch scenario en kijk of de eerste melding binnen een paar uur klaar had kunnen liggen. Lukt dat niet, dan weet je waar je eerst capaciteit nodig hebt. Hoe je de eerste dagen van een echt incident organiseert, lees je in incident response retainer of interim DFIR-specialist.

Pas daarna bouw je het bredere programma. Dan heb je het fundament dat een toezichthouder als eerste wil zien, en kun je de rest op risico prioriteren.

Wie heb je ervoor nodig?

De wet schrijft geen functietitels voor. In de praktijk heb je iemand nodig die het geheel trekt en het bestuur meeneemt: een CISO of information security officer. Voor de zorgplicht komt daar vaak een GRC-specialist bij die de risicoanalyse en het bewijs op orde brengt. Het meldproces hoort bij iemand met incident-response-ervaring, intern of via een retainer.

Veel van dat werk is tijdelijk: inrichten, aantonen en daarna overdragen aan het eigen team. Een uitgebreid overzicht van de profielen staat in NIS2-compliance aantonen: checklist en benodigd talent.

Hulp nodig?

We leveren interim en vaste specialisten voor Cyberbeveiligingswet-trajecten, van GRC- en compliance-specialisten tot een interim CISO. Op onze NIS2-pagina zie je hoe we dat aanpakken.

Moet je meldproces snel staan, of zoek je iemand die de registratie en het bestuursbesluit deze maand regelt? Bel of mail me via de contactpagina.

Mathijs Visser

Mathijs Visser

Co-founder en Lead Consultant, MVPeople Group

Mathijs Visser richtte MVPeople Group in 2022 op en werft al ruim 16 jaar IT- en cybersecurityprofessionals voor enterprise organisaties in Nederland. Hij is gespecialiseerd in interim CISO-, IAM- en GRC-opdrachten.

Volg MVPeople Insights in Google

Voeg mvpeoplegroup.com toe als voorkeursbron. Dan ziet u onze artikelen vaker terug in het nieuwsblok en de AI-antwoorden van Google.

Meer weten?

Heb je vragen naar aanleiding van dit artikel? Of wil je sparren over jouw specifieke situatie? Neem vrijblijvend contact met ons op.

KLAAR OM DE JUISTE CYBERSECURITY PROFESSIONAL TE VINDEN?